Kiezen voor techiek

Over het onderzoek ‘Techniek op de Basisschool’ van gemeente Rotterdam.

“Laat kinderen zien wat je allemaal met techniek kunt doen."

Techniekcoach René Schrammeijer

In opdracht van de gemeente is op Rotterdamse basisscholen verspreid door de stad onderzocht wat de belevenis is van kinderen ten aanzien van techniek. Tegelijk is onderzocht welke kansen leraren zien voor technniekonderwijs. Het onderzoek zocht antwoorden op de vraag: hoe kunnen scholen techniek aanbieden op een manier waarop meer kinderen er enthousiast van worden. 

De resultaten van het onderzoek zijn opmerkelijk. Zo zit er een duidelijk verschil in de beleving van techniek tussen jongens en meisjes en tussen leeftijden. In groep 3/4 wordt techniek nog heel breed bekeken, terwijl kinderen in groep 7/8 bij techniek voornamelijk aan elektriciteit denken. In het bijzonder zijn meisjes in groep 7/8 veel minder positief over techniek dan jongens én jongere meisjes. 

Verder blijkt dat kinderen een techniekles leuk vinden als zij zelf aan de slag mogen. En dat je techniek interessant maakt door het te benaderen vanuit de verschillende belevingswerelden van kinderen. Aan het onderzoek deden meer dan 200 kinderen mee van tien verschillende Rotterdamse basisscholen. 

De belangrijkste uitkomsten van het onderzoek: 

  • Kinderen zijn enthousiast voor techniek als ze zelf aan de slag mogen gaan om te ontdekken en experimenteren. 
  • Ontdekken en creatieve expressie zijn ook de zaken die leerkrachten het meeste aanspreekt. 
  • Er zijn duidelijke verschillen in beleving tussen jongens en meisje en tussen leeftijden. 
  • Talentontwikkeling is voor scholen de belangrijkste motivatie voor techniekonderwijs 
  • Kinderen worden naarmate ze ouder worden geremd in hun natuurlijke associaties en interesses. Dit komt vooral doordat volwassenen het begrip "techniek" inkaderen door hun eigen visie erop en daarmee de houding van kinderen beïnvloeden. 
  • Je kan techniek voor veel meer kinderen interessant maken door hen erover te benaderen vanuit hun verschillende leefwerelden (zie Onderzoeksbeesten en ontwerphelden.

Techniekcoach René Schrammeijer kan zich vinden in de resultaten van het onderzoek. “Het onderzoek bevestigt mijn verwachtingen. Dat oudere kinderen en meisjes hun enthousiasme voor techniek verliezen komt volgens Schrammeijer doordat lessen vaak niet goed laten zien wat techniek is. Hij verwacht dat de houding positiever blijft als je de maatschappelijke relevantie van techniek benadrukt en het breder trekt. Ook afwisseling is van belang als je kinderen blijvend wil enthousiasmeren voor techniek.

Kinderen worden gemotiveerd door: 

  • Ze problemen zelf te laten oplossen 
  • Het stellen van vragen 
  • De breedte van "techniek" laten zien
  • Spannende, minder gangbare materialen zoals glas, wol, vilt, led lampjes of kopertape. 
  • Ze te laten zien dat het een wonderlijke wereld is waarin niets goed of fout is. 

Kinderen worden daarentegen gedemotiveerd door: 

  • Uitgekiende theoretische lessen 
  • Zittend op een stoel passief moeten luisteren  
  • Teveel uitleg over hoe iets moet 
  • Het afbakenen van het begrip techniek 
  • Te lang op elkaar moeten wachten 
  • Te vaak 'standaard' materialen gebruiken hout, schroeven, ijzerdraad en dergelijke. 

Nog een aantal uitkomsten van het onderzoek op een rijtje:

Motivatie voor jongens: 

  • Ontwerpen en bouwen met materialen; 
  • Constructies maken, uitvindingen bedenken; 
  • Werken op grote schaal; 
  • Doelgericht werken; 
  • Nadenken over wat er gemaakt gaat worden 
  • Individueel werken 

Motivatie voor meisjes: 

  • Creatieve expressie; 
  • Esthetiek: vormen, kleuren, glitters; 
  • Werken op kleine schaal; 
  • Het uiten van gevoelens; 
  • Extra's zoals bloemen en dieren; 
  • Gezelligheid; 
  • samenwerken met vriendinnen. 

De belangrijkste barrières die scholen noemen bij de realisatie en implementatie van w&t. 

  • Leerkrachten die geen affiniteit met techniek (denken te) hebben; 
  • Leraren die denken dat de kinderen technischer zijn dan zijzelf; 
  • Combinatie met andere vakken; 
  • De focus op taal en rekenen; 
  • Budget en tijd voor bijscholing ontbreken. 

Download hier het volledige onderzoeksrapport:

 

Onderzoeksrapport Kiezen Voor Techniek