Onderzoekend en ontwerpend leren

Over talentontwikkeling op het gebied van W&T.

Kinderen zijn van nature nieuwsgierig. Ze stellen vragen en onderzoeken en ontdekken de wereld om hen heen. Kinderen leren veel door te experimenteren, door gewoon dingen uit te proberen en te kijken wat er gebeurt. W&t begint bij die verwondering: waarom is de wereld zoals zij is? Onderzoekend & ontwerpend leren brengt de "w" in w&t.

Wetenschap en technologie is géén vak

Wetenschap en technologie is geen vak: het is een brede benadering van de werkelijkheid. Naast kennisverwerving spelen de ontwikkeling van een nieuwsgierige houding en het opdoen van onderzoeks- en ontwerpvaardigheden belangrijke rollen. Onderwijs in wetenschap en technologie kan alle vakken in het primair onderwijs verdiepen en verrijken. 

“Om een talent te ontwikkelen moet het kind iets doen. Je kunt het talent er niet ingieten. ‘Doen’ omvat niet alleen het fysieke doen met de handen maar ook luisteren, praten en denken: het sociale en mentale ‘doen’.”

Hanno van Keulen, professor in Leadership in Education Windesheim Flevoland

Onderzoekend en ontwerpend leren (o&o)

Onderzoekend en ontwerpend leren (o&o) sluit aan bij deze natuurlijke leerprocessen. Het is de w in w&t. Spelenderwijs ontwikkelen leerlingen talenten bij henzelf en de vaardigheden van de 21e eeuw: samenwerken, creativiteit, ict-vaardigheden, communiceren, kritisch denken, sociale vaardigheden, culturele vaardigheden en probleemoplossend vermogen.  

Met onderzoekend leren speelt de leerkracht in op de natuurlijke neiging om op verkenning uit te gaan en uit te zoeken hoe de wereld in elkaar zit. Waarom drijft een stuk hout? Is frisdrank echt slecht voor je tanden? Hoe werkt een heftruck? 

Bij ontwerpend leren is het uitgangspunt het bedenken van een oplossing of product. De zoektocht naar antwoorden op vragen en problemen leidt tot oplossingen in de vorm van kennis en/of producten. Deze oplossingen zijn tegelijk weer uitgangspunt voor nieuwe vragen. 

Onderzoekend en ontwerpend leren vullen elkaar aan. Kinderen die misschien niet worden uitgedaagd door een vraag naar een abstract begrip - waarom drijft iets? - worden dat mogelijk wel door de vraag om een concreet product te ontwerpen: maak een boot die veertig knikkers kan dragen. Voor beide vragen zijn creativiteit, nieuwsgierigheid en kritisch vermogen nodig. En de kennis die kinderen - denkers én doeners - in hun zoektocht opdoen, gaat verder dan feitenkennis: ze maken zich concepten eigen, krijgen nieuwe inzichten en ontwikkelen intussen dus belangrijke vaardigheden en talenten. 

Stapsgewijs leren over het onderzoeks- en ontwerpproces (leren onderzoeken en ontwerpen) is geïntegreerd met het opdoen van vakinhoudelijke kennis (onderzoekend en ontwerpend leren). Over planten, dieren en de mens; over een historisch, aardrijkskundig of natuurkundig verschijnsel; over een gebied of over een historische gebeurtenis en over materialen, gereedschappen of technische principes.

Met o&o ontwikkelen kinderen precies die vaardigheden waar deze tijd om vraagt. Zeker wanneer het verankerd is in het totale onderwijsaanbod.

Hoe je dat doet? Bekijk of download deze W&T Wijzer gebaseerd op onderzoekend en ontwerpend leren. TuneTechniek omschrijft hierin helder een denkwijze en didactiek voor een doorlopende leerlijn wetenschap en technologie.